است كه اين دو سجده را قبل از فعل منافى و بعد از سلام دادن بىفاصله [ 1 ] بجا آورند . مقصد سوم در بيان احكام شكّ مصلّى شكّ در نماز يا در غير عدد ركعات است يا در عدد ركعات ، و احكام هريك در بحثى مذكور مىشود . بحث اوّل در شكّ در غير عدد ركعات : بدان‌كه هر گاه مصلّى در فعلى از افعال نماز شكّ كند خواه آن فعل ركن باشد و خواه غيرركن ، پس اگر محلّ آن فعل نگذشته واجب است كه آن را بجا آورد ، مثل آنكه قبل از ركوع شكّ كند كه قراءت كرده يا نه ، يا بعد از قراءت و پيش از خم شدن به‌واسطهء سجود شكّ كند كه ركوع كرده است يا نه ، يا قبل [ 2 ] از درست نشستن به‌واسطهء تشهّد يا راست ايستادن به‌واسطهء قيام شكّ كند كه سجود كرده است يا نه . و اگر محلّ آن گذشته باشد يا شروع در واجب ديگر [ 3 ] كرده باشد بجاى آوردن آن لازم نيست و شكّ مذكور از معرض اعتبار ساقط است ، مثل آنكه در اثناى قراءت شكّ كند كه تكبير احرام را به جا آورده يا نه ، يا در اثناى سجود شكّ كند كه ركوع كرده يا نه ، يا در اثناى تشهّد [ 4 ] شكّ كند كه سجود كرده يا نه ، يا در وقت شروع

--> [ 1 ] البتّه مبادرت در بجا آوردن سجدهء سهو نمايند . ( صدر ) [ 2 ] بعد از درست نشستن و پيش از دخول در شهادتين سجده را بجا آورد و نماز را اعاده‌نمايد . ( صدر ) [ 3 ] يا فعل مستحبّ ديگر . ( دهكردى ، يزدى ) * واجب ديگر لازم نيست ، مستحبّ نيز چنين است ، بلى دخول در مقدمات مثل خم شدن و امثال آن محلّ اشكال است ، پس ترك احتياط ننمايند . ( صدر ) [ 4 ] اگر در اثناء تشهّد يا بعد از تشهّد شكّ در سجود نمايد اعتناء نكند به شكّ و اگر وقت شروع‌به قيام شكّ نمايد در سجود در ركعتى كه تشهّد نداشته باشد بر گردد و بجا بياورد على